Uyumsuz Defne Kaman’ın Maceraları: TOPRAK - Buket Uzuner

Geçen sene serinin ilk kitabı olan Su’yu okumuş ve çok beğenmiştim. Özellikle yazarın çevrenin ve doğanın korunması konusunda farkındalık yaratması beni kitaba ayrıca bağlamıştı. Bu sene serinin ikinci kitabı Toprak ile yine gazeteci Defne Kaman’ın ortadan kaybolmasıyla ilgili olan hikaye Anadolu’nun ortasında Çorum’da geçiyor. Bu sefer tarihi eser kaçakçılarıyla ilgili bir yazı dizisi peşinde olan Defne Kaman aniden ortadan kayboluyor ve Umay nine ve sahaf Semahat bu olayı duyar duymaz Çorum’a seyahat ediyorlar. Kitabın en çok ana fikrini seviyorum, çünkü üzerinde yaşadığımız toprakların tarihi ve çevre açısından önemlerini bizlere tekrar tekrar hatırlatırken arada eski efsane ve mitolojik unsurlara da çokça yer verilmiş durumda. Bunu okumak her ne kadar keyifli ise de bilgi çokluğu karşısında zaman zaman ana hikâyeden koptuğumu fark ettim. Bu roman üzerinde çokça çalışılmış olduğu her halinden belli olan bir roman. Tavsiyem önce Su kitabının okunması yönünde. Ben önümüzdeki sene çıkacak olan Hava kitabını da heyecanla bekliyorum.

Altını çizdiklerim;

“Sevdiğimiz birini toprağa verdiğimizde, onu kaybetmenin derin acısını yine toprakla temizleriz. Toprak, bize binlerce yıldır karşılıksız olarak sadece nimetler sunan, evimiz yerimiz, yurdumuz ve/veya hakkını yediğimizde kıtlık, depremi, erozyon ve yanardağlarıyla belamızı veren bir kum parçası değildir. Toprak, aynı zamanda içinde, altında ve üstünde yaşayan milyonlarca canlıyla orta ve üst dünyadaki bütün canlara can katan ‘alt Dünya’nın da’ ana vatanıdır.

“Sonuçta herkes görmek istediğini görür, herkesin algı kabı kendi gönlü kadar büyüktür.”

“Parasız güç itibardır ve asla satın alınamaz.”

“Tek bir kıvılcım büyük yangına sebep olur.”

“Bir kadının en güzel olduğu zaman, kendini güzel hissettiği andır.”

“Aşağılanma ve dışlanma korkusuyla her an bütün devreleri yanmaya hazır bekleyen insan beynini mucizevi dokunuşla iyileştiren sihirli sözcüklerden biridir: hepimiz”

“Gürültü, düşünceleri bulandırır. Aklınızı dinlemek için sessizlik şarttır.”

Arka Kapaktan;

Çorum'da Hitit dönemine ait büyük bir tarihi eser hırsızlığını araştıran gazeteci Defne Kaman ortadan kaybolur. Gazeteci kadının en son görüldüğü antik Hitit kalıntısı Yazılıkaya'da ortaya çıkan geyiğin nöbet tutması, bir efsane gibi Çorum'da kulaktan kulağa yayılmaya başlar.

Olayın büyümesi üzerine, Defne Kaman'ı canlı bulmak için şehrin valisi, emniyet müdürü ve Türkiye'nin ilk eko-hacktivisti olduğunu iddia eden Karaca canla başla çalışmaya başlar. Bu sırada sosyal medyada #DEFNEKAMANNEREDE etiketiyle birleşen gençler eylem yapmak için Çorum'a yola çıkarlar.

TOPRAK, okuru bir yandan kayıp bir gazetecinin izinde Anadolu'da, sürükleyici bir maceraya davet ederken, kadim Kamanlık (Şaman) geleneğimizin TOPRAK ETİĞİ VE HAKKINA saygı gösterdiğini hatırlamamız için psiko-mitolojik bellek arayışını da sürdürüyor.

Türk mitolojisinde temsil edildiği 'alt dünya' söylenceleri ve gezegenimizin ana rahmi; tohumdan-insana bütün canların yuvası olan TOPRAK, bu romanda okura ekolojik bir alt metin okuması da sunuyor.

"Buket Uzuner, Türk Şamanizmi'ni evrensel değerlerle bugüne aktarmakta büyük başarı kazanıyor.[Tabiat Dörtlemesi] Buket Uzuner yaratıcılığının en güzel simgelerinden…"

-Talat S. Halman-

Uyumsuz Defne Kaman'ın Maceraları: Su - Buket Uzuner

Buket Uzuner benim twitter’dan da takip ettiğim yazarlardandır. Kendisinin özellikle çevreye ve yunus parklarına karşı olan kampanyalardaki aktif rolleri ile gönlümü fethettiğimi söylemeden geçmek istemiyorum. Su romanının içinde çevre ile ilgili anektodlar olacağına emindim ve hiç yanılmadığımı daha ilk sayfalarda anladım. Kitap bir polisiye olmasına rağmen, içinde bahsi geçen başka kitaplar, beyitler,  efsaneler ve masalların büyüsüne kapılarak okumaya devam ettiğiniz ve sonunu merakla beklediğiniz bir roman olmuş. Buket Uzuner’in edebi dili sizi sıkmadan sürüklemekte, özellikle dinler arası farklılıklar, ayrımcılık üzerine yaptığı yorumlara bayıldım, çevreye ve doğaya ve özellikle suya bakış açımı değiştiren bende farkındalık yaratan bir kitap oldu. Kitabın ana karakteri Defne Kaman bu sefer başka bir maceraya yelken açtı, yeni kitabın adı Toprak... Tabi ki raflarda yerini alır almaz bir kopya edineceğim.

Arka Kapaktan;

Buket Uzuner'in, bugün Anadolu'da yaşayan her kültürü derinden etkilemiş kadim Kamanlık (Şamanizm) geleneğinin dört unsuru olan SU, TOPRAK, HAVA, ATEŞ'ten ilham alarak yazdığı yeni romanı UYUMSUZ DEFNE KAMAN'IN MACERALARI dörtlemesinin ilk kitabı 'SU' çıktı!..

Gazeteci Defne Kaman bir yaz akşamı bindiği vapurda arkasında hiçbir iz bırakmadan kaybolur. Onu aramakla görevli Komiser Ali Ümit ile arkadaşı Sahaf Semahat kendilerini aniden tuhaf olaylar ve esrarengiz semboller arasında bulurlar. Bir yandan kendi hayatlarını sakatlayan yasak ve tabulara rağmen ayakta kalmaya çalışırken, kayıp gazeteci Defne Kaman'ın peşinde nefes nefese bir maceraya sürüklenirler.

Buket Uzuner, SU romanında bütün canlı varlıkları eşit değerde kabul ederek doğayı ve yaşamı kutsayan kadim Türk geleneği Kamanlık'a (Şamanlık) selam ederken, okurları hem eko-feminist bir okumaya, hem de 1000 yıl önce Uygur harfleriyle ön-Türkçe yazılmış olduğu düşünülen (Mutluluk Bilgisi) KUTADGU BİLİG ŞİFRESİ ile zihin oyunlarına davet ediyor.